21. Gent – Herontwikkeling Wiedauwkaai - Wondelgemsemeersen

Situering en terreinhistoriek

Dit brownfieldproject bestaat uit een projectgebied van 14,5 ha; een onbenut en verlaten onderdeel binnen het 115 ha grote bedrijventerrein Wiedauwkaai - Wondelgemse Meersen. Dit bedrijventerrein is gelegen ten noorden van het stadscentrum en ten zuiden van het zeehavengebied. Het omvat het gebied tussen de Nieuwevaart in het zuiden, de Kapiteinstraat in het noorden, de Parallelweg en de spoorweg in het westen en de N458 Wiedauwkaai in het oosten.

Een deel van het terrein had voorheen de bestemming ‘zone voor gemeenschapsvoorzieningen en openbaar nut’. Het was voorbehouden voor de bouw van een tram- en busstelplaats voor De Lijn en de bouw van een forensisch psychiatrisch centrum.

Het gebied van 14,5 ha krijgt een herinrichting naar een kwalitatief en duurzaam bedrijventerrein ‘Wiedauwkaai’ voor kmo's. Naast het nieuwe bedrijventerrein komt een groene fiets- en wandelas van 4,5 ha langs de Lieve.

Aanpak en doelstellingen van de herontwikkeling

Stad Gent en NMBS Holding dienden de aanvraag voor brownfieldconvenant ‘21. Gent – Herinrichting bedrijventerrein Wiedauwkaai-Wondelgemse Meersen’ in tijdens de eerste oproep tot indiening van brownfieldconvenanten; een echte pionier dus. In mei 2009 sloten Stad Gent, sogent, NMBS Holding, OVAM en het Agentschap Wegen en Verkeer een brownfieldconvenant.

De goedkeuring van het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) 150 Wondelgemsemeersen gebeurde op 18 oktober 2012. Na een intensief traject van verwervingen en onteigeningen kwamen alle gronden in eigendom van sogent en NMBS Holding. Een aantal woningen aan de Wiedauwkaai werden ook gesloopt.

Ter realisatie van het project sloten Stad Gent, sogent en NMBS Holding in 2014 een samenwerkingsovereenkomst, waarbij de gronden van de partijen werden ingebracht en waarbij ze afspraken maakten over de uitvoering en financiering van het project.

De belangrijkste doelstellingen van het brownfieldconvenant: 

• De ontwikkeling van een nieuwe bedrijvenzone (lokaal bedrijventerrein), met ingebruikname van onbenutte terreinen tot onderdeel van een groter bedrijventerrein
• De aanleg van een nieuwe ontsluiting in het projectgebied via een nieuwe rondweg vanaf de Wiedauwkaai, waardoor een ontsluiting van het gehele projectgebied volgt en waarbij een koppeling van de hoofdontsluitingsas aan de bestaande spoorweg plaatsvindt 
• De opmaak door Stad Gent van een RUP ter realisatie van de bedrijvenzone 
• De verwerving van de noodzakelijke gronden door Stad Gent en sogent.

Realisaties – resultaten herontwikkeling

Aanleg nieuwe ontsluiting, groenas en fiets- en wandelas

In 2017 gebeurde de volledige afwerking van de nieuwe rondweg (Buitensingel). Er werd ook een doorsteek met fietspad aangelegd naar het naastgelegen bedrijventerrein Driemasterstraat in Wondelgem. Hierdoor hoeft bedrijfsverkeer niet meer via woonstraten te gaan.

Er vond ook een opwaardering van de Lieve plaats, door de aanleg van een groenzone met een groenas van totaal 4 ha langs de waterloop, met daarin een fiets- en wandelas. Dit maakt werken in een groene, aangename omgeving mogelijk op het bedrijventerrein. 

Er was tijdelijk een probleem van sluikstorten op de niet-verkochte percelen, maar Stad Gent pakte dit ondertussen aan in samenwerking met het project Mooimakers van OVAM.

Saneringswerken

Binnen dit brownfieldconvenant situeren zich twee verontreinigingen: in het noorden een verontreiniging als gevolg van de voormalige creosoteerwerf van NMBS en in het zuiden een verontreiniging met minerale oliën. NMBS saneerde de noordelijke verontreiniging in het voorjaar van 2023. Er loopt een grondwatermonitoring tot midden 2028. De zuidelijke verontreiniging situeert zich tussen de Wiedauwkaai en de Lieve. OVAM saneerde die.

Ontwikkeling bedrijventerrein

Sinds het najaar van 2014 ontwikkelden Stad Gent, stadsontwikkelingsbedrijf sogent en NMBS het bedrijventerrein Wiedauwkaai tot een kwalitatief en duurzaam bedrijventerrein voor kmo's. Er zijn kavelgroottes tussen 1.000 en 5.000 m². De beschikbare bedrijfsgronden zullen in verschillende fasen op de markt komen, afgestemd op de voortgang van de (sanerings)werken. Stad Gent, sogent en NMBS werken samen voor de communicatie rond de verkoop en de selectie van de bedrijven die zich hier kunnen vestigen.

In 2014 gebeurde de afwerking van Het Forensisch Psychiatrisch Centrum, dat naast de contour van dit brownfieldconvenant ligt.

Elementen op vlak van duurzaamheid

Bij de herontwikkeling nam de ontwikkelaar engagementen op vlak van duurzaamheid. Ook zijn er verwachtingen voor de bedrijven die zich hier vestigen. Ze moeten zich onder meer engageren om hun elektriciteitsverbruik en eventuele CO₂-productie CO₂-neutraal te houden, om de correcte economische activiteit uit te oefenen en om de gronden binnen 4 jaar voor 70% te bebouwen en in exploitatie te nemen. Bedrijven kunnen een beroep doen op een begeleidingstraject om naar duurzaamheid te werken. Er werd ook een langetermijnbeheer uitgewerkt met als doel een goed beheer en goede opvolging van het bedrijventerrein op lange termijn.

Projectgegevens

• Referentienummer en naam: BFC 21 Gent – Herontwikkeling Wiedauwkaai-WondelgemseMeersen
• Datum ondertekening convenant: 09/06/2009
• Duurtijd: initieel 10 jaar (tot 08/06/2019), verlengd met 3 jaar via een addendum goedgekeurd op 04/02/2019. Totale duurtijd tot 08/06/2022.
• Ligging en oppervlakte: 14,5 ha, gelegen ten noorden van het stadscentrum en ten zuiden van het zeehavengebied en omvat het gebied tussen de Nieuwevaart in het zuiden, de Kapiteinstraat in het noorden, de Parallelweg en de spoorweg in het westen en de N458 Wiedauwkaai in het oosten
• Oproep: 1e oproep inzake het indienen van een aanvraag tot onderhandelingen omtrent de totstandkoming van een brownfieldconvenant (BS 6 augustus 2007 )
• Tekst brownfieldconvenant