Labs on Fibre > resultaten

Samenvatting

Kringwinkel, Oxfam en Wereldmissiehulp streven naar een meer circulair gebruik van textiel. Het living lab ‘onderstromen textiel’ onderzoekt of de partners de recyclage voor een deel op zich kunnen nemen en leveren ze een structureel samenwerkingsmodel aan.

De uitdaging

Kringwinkel, Oxfam en Wereldmissiehulp verwerken jaarlijks tonnen textiel. Hoewel bedrijven streven naar maximaal lokaal hergebruik, belandt een groeiend deel van de textiel helaas op de afvalberg. De reden daarvoor is te vinden in de dalende productkwaliteit binnen de fast-fashion industrie die de markt overheerst.

Leerlessen en resultaten

In het Living Lab, ‘Labs on Fibre’ bundelden textielinzamelaars uit de sociale economie de krachten met onderzoeksinstellingen en coaches om recyclageoplossingen te ontwikkelen voor niet-herbruikbare textielstromen. Samen werkten we aan innovatieve ketensamenwerkingen en partnerschappen om een circulair businessmodel voor post-consumer textiel werkelijkheid te maken.

Het Living Lab bestond uit 4 werkpakketten met elk een eigen onderzoeksluik. 

• Werkpakket 1 - door Centexbel
  De ambitie in dit werkpakket was om een diepgaande analyse te doen van de inkomende niet-herbruikbare textielstromen.
• Werkpakket 2 – door VITO
  In werkpakket 2 was het doel om te analyseren welke mogelijke logistieke ketenscenario’s er opgezet kunnen worden om de textielonderstromen te centraliseren en verwerken.
• Werkpakket 3 – door Kringwinkels en We Make Hope
  Onder dit luik van het project was het doel om 5 labo onderzoeken te realiseren. Hierin werd de theorie omgezet naar de praktijk en werden ketensamenwerkingen op pilootschaal opgezet en uitgetest.
• Werkpakket 4 – door HERW!N
  De focus binnen dit werkpakket was om in te staan voor coördinatie en connectie van de 13 deelnemende projectpartners, en een goede kennisdisseminatie en communicatie over het project te bekomen.

WP1: De Textielonderstromen

Binnen het partnerschap werden de potentiële textielstromen in kaart gebracht, zowel naar grootte als samenstelling. We zagen een stijgende lijn in de volumes textiel, maar ook in de hoeveelheden niet-herbruikbare fracties. Dankzij de analyses werden de recycleerbare stromen geïdentificeerd, voor zowel hoogwaardige als laagwaardige recyclage. Dit werd samengebracht in een heldere visualisatie, waaruit bleek dat potentieel zo’n 34% van de textielonderstromen hoogwaardig gerecycleerd kan worden (vandaag slechts 1%). De focus zou daarbij vooral moeten liggen op katoen, polyester, poly-katoen, denim en wol.

Naast de stromenanalyse werden ook de Europese verwerkingsmogelijkheden voor textielstromen in kaart gebracht. Dit resulteerde in een overzicht van de noodzakelijke voorbereidings- en sorteertechnieken in een logistieke hub (zoals NIR-identificatie, snijsystemen en verwijdering van niet-textiele onderdelen), én in een inventaris van recyclageverwerkers met hun vereisten en de maturiteit van de gebruikte technieken (mechanisch, thermo-mechanisch en chemisch).

WP2: De Logistieke Keten

Als we inzetten op de sortering van post-consumer textiel voor recyclage, is het essentieel om voldoende volumes te kunnen verwerken. Het recyclageverhaal wordt immers pas rendabel wanneer er op schaal gewerkt wordt. Binnen het LOF-project onderzocht het MooV-team van VITO verschillende scenario’s om inzicht te krijgen in de impact van locatiekeuzes, technologieën, schaalgroottes en operationele capaciteiten van sorteer- en verwerkingsactiviteiten op de logistieke organisatie van onderstromen.

De verzamelde data werd ingevoerd in MooV, een door VITO ontwikkelde optimalisatietool die het ontwerp en de configuratie van toeleveringsketens ondersteunt. De kernuitdaging bij het ontwerpen van een performante recyclageketen voor post-consumer textiel ligt in het vinden van evenwicht tussen economische schaalgrootte en lokale verankering, technische capaciteit en sociale doelstellingen, kostenefficiëntie en kwaliteitseisen, en tussen logistieke bundeling en geografische spreiding. 

De resultaten van het Labs on Fibre-project tonen aan dat centralisatie en samenwerking aanzienlijke schaalvoordelen opleveren, vooral op het vlak van mobilisatiekosten, capaciteitsbenutting en infrastructuurgebruik.

WP3: Experimentele labo’s

Binnen werkpakket 3 werd gewerkt aan gerichte testcases binnen onderzoekslabo’s. Deze living lab bood specifieke, horizontale ondersteuning aan de labo’s op het vlak van marktverkenning, haalbaarheidsinschatting, verbinding met de juiste ketenpartners en collectieve onderhandelingen rond commerciële samenwerkingen. Op die manier werden de labo’s geaccelereerd.

Er werden vijf labo’s opgezet, waarbij elke case focuste op een andere vezel of fractie: polyester, katoen, jeans, ziekenhuisjassen en blends. Op basis van de ambities van de verschillende labo’s werd gekeken naar de meest haalbare route om deze te realiseren. Het doel was sterke use-cases te ontwikkelen, elk met hun eigen draaiboek voor verdere industriële opschaling.

Op basis van de leerlessen en outputs uit de labo’s werd een praktische gids opgesteld voor organisaties die willen inzetten op sortering van post-consumer textiel voor recyclage.

WP4: Coördinatie en kennisdisseminatie

Verschillende partijen met uiteenlopende rollen in de waardeketen sloegen de handen in elkaar binnen deze living lab. Deze unieke ketensamenwerking werd gecoördineerd en intensief begeleid vanuit werkpakket 4. Vanuit dit werkpakket werd een gemeenschappelijke methodiek ontwikkeld en toegepast om de experimenten uit de labo’s te volbrengen.

Daarnaast werd sterk ingezet op het creëren van ruchtbaarheid rond het project. Zo waren we aanwezig op textielgerelateerde beurzen en events, stelden we het project voor tijdens panelgesprekken en werkgroepen, en droegen we bij aan de verspreiding van inzichten en resultaten binnen en buiten het consortium.

Er werd gefocust op het op de juiste momenten samenbrengen van het consortium, zodat leerlessen gecapteerd en gedeeld konden worden en de link tussen de theoretische werkpakketten en de praktische labo’s werd versterkt.

Extra informatie

• Labs on Fibre website: labsonfibre.be
• Rapport VITO: Logistieke keten Labs on Fibre
• Adviesrapport HERW!N: Textiel export, recyclage en vernietiging
• Praktische gids Ariadne Innovation: Sorteren van post-consumer textiel voor recycling