Digital4CircularConstruction > resultaten

Digital 4 Circular Construction (D4CC) werd uitgevoerd binnen de oproep Living Labs Circulaire Economie 2022 en liep van januari 2023 tot december 2025. Het project bracht een consortium van bouwprofessionals, fabrikanten, softwareleveranciers en kennisinstellingen samen rond één centrale ambitie: digitale samenwerking mogelijk maken als een fundament voor circulair bouwen. De bouwsector kampt vandaag immers met twee structurele uitdagingen: de sterke groeiende vraag naar correcte, betrouwbare productdata en de toenemende nood aan circulaire bouwstrategieën. D4CC bracht deze twee werelden bij elkaar en vertaalde ze naar een praktijkgericht kader.

Doelstellingen van het Living Lab

D4CC vertrok vanuit drie hoofddoelen via PoC:

1. Uitwerken van een sectorbreed toepasbaar afsprakenstelsel voor digitale productdata – een breed gedragen protocol dat vastlegt hoe data gestandaardiseerd, betrouwbaar en machineleesbaar kan worden gepubliceerd en uitgewisseld.
2. Ontwikkeling en validatie van drie praktijkgerichte use cases (LCA via BIM, Circulariteitsindicatoren, Bouwwerkpaspoort via BIM) die tonen hoe digitale data concreet bijdraagt aan circulaire besluitvorming.
3. Verbinding maken met Europese standaarden en toekomstige regelgeving (o.a. CPR, DPP, EU Taxonomie, CEN/TC 442 & 350), zodat de resultaten toekomstbestendig zijn.

Belangrijkste resultaten

1. Afsprakenstelsel 

Het afsprakenstelsel vormt het hart van D4CC en creëert een gedeelde taal voor digitale productdata. Het systeem bouwt op internationale standaarden (ISO 23386/23387, IFC, bSDD), vermijdt vendor lock in en maakt het mogelijk dat fabrikanten gegevens slechts één keer gestandaardiseerd publiceren, waarna alle toepassingen (BIM, LCA tools, BWPP systemen) dezelfde bron kunnen gebruiken.

Het PoC bewees:

• dat interoperabiliteit haalbaar is;
• dat data nagenoeg automatisch kan stromen tussen modellering, simulatie en documentatie;
• dat eenzelfde datadefinitie in meerdere tools tegelijk bruikbaar wordt.

Dit vormt een structurele hefboom voor efficiëntie en circulariteit.

2. Drie concrete use cases

UC1 – LCA via BIM

We testten een workflow waarin BIM modellen via IFC gekoppeld kunnen worden aan het TOTEM platform.

Resultaten:

• duidelijke stappenflow 
  (modelopbouw → datacollectie → mapping → LCA berekening);
• inzicht in beperkingen van huidige tools 
  (ID matching, databibliotheken, bestandsgrootte);
• uitgewerkte technische documentatie 
  (API specificaties, JSON voorbeelden, IFC configuraties) gedeeld via GitHub;
• praktijkervaringen met architecten, studiebureaus en aannemers.

UC2 – Circulariteitsindicatoren

Circulariteitsparameters zoals levensduur, losmaakbaarheid, hergebruikspotentieel en materiaalstromen werden geïntegreerd in workflows.

Belangrijkste inzichten:

• koppeling met Europese kaders zoals Level(s), EU Taxonomie en GRO is noodzakelijk;
• veel data ontbreekt vandaag nog bij fabrikanten;
• consistente ID structuren en semantische afspraken zijn essentieel;
• circulariteitsindicatoren vormen een verbindende schakel tussen LCA en BWPP.

UC3 – Bouwwerkpaspoort via BIM

In een pilot op het Buildwise gebouw in Zaventem realiseerden we een volledig digitaal bouwwerkpaspoort met analyses van vier concrete materiaalstromen.

Resultaten:

• een werkbare BWPP methodiek via BIM;
• koppeling met Madaster;
• hergebruikinventaris via Excel/PowerQuery;
• duidelijke randvoorwaarden: BIM moet van bij aanvang correct opgezet worden en productdata moet beschikbaar én gestandaardiseerd zijn.

3. Communicatie & kennisdeling

Het project realiseerde:

• een projectwebsite met artikels, infographics en resultaten;
• experimentele GitHub omgeving;
• filmed testimonials;
• presentaties op o.a. Digital Construction Brussels 2024 & 2025;
• een uitgebreide LCA workshop;
• een tweeledige podcastreeks (publicatie begin 2026).

4. Verankering richting de toekomst

D4CC eindigt niet met het project:

• Athumi studie (2025–2026): opschaling van het afsprakenstelsel naar een Vlaams interoperabiliteitsmodel.
• COOCK+ Harmonix-GO: bouwt een dataspace voor veilige productdatadeling.
• LivingLab DATA2TOTEM: koppelt BIM en TOTEM in één gestandaardiseerde workflow.

Belangrijkste leerlessen

• Start digitalisering vroeg in het proces – achteraf reconstrueren is duur en onnauwkeurig.
• Semantiek is cruciaal: zonder uniforme ID’s en definities ontstaat geen interoperabiliteit.
• Transparantie in datakwaliteit verhoogt niet alleen circulariteit, maar ook efficiëntie en foutreductie.
• De bouwsector heeft nood aan eenvoudige, toegankelijke tools en workflows.
• Een afsprakenstelsel werkt enkel wanneer alle stakeholders (van fabrikant tot overheid) participeren.
• PoC toont dat interoperabiliteit haalbaar is — maar vraagt structurele governance (→ Athumi studie).