Recare about shoes > resultaten

Het project ReCare About Shoes heeft als doel de levensduur van schoenen te verlengen en zo de milieu-impact van de modesector te verkleinen. Vanuit deze ambitie werden twee complementaire trajecten opgezet, B2B en B2C, die elk via co-creatie, onderzoek en ontwerp concrete circulaire innovaties opleverden. De kern van het project lag in het ontwikkelen van herstel-, hergebruik- en onderhoudsstrategieën die zowel bedrijven als consumenten stimuleren om zorgzamer om te gaan met producten.

Doelstellingen

De centrale doelstellingen van ReCare About Shoes waren:

1. Gedragsverandering stimuleren bij consumenten, door herstel en onderhoud zichtbaar, aantrekkelijk en haalbaar te maken.
2. Circulaire bedrijfsmodellen ontwikkelen die herstel, hergebruik en onderhoud op een realistische en haalbare manier integreren in de schoenensector.
3. Kennisopbouw en samenwerking bevorderen tussen ontwerpers, bedrijven, onderzoekers en beleidsmakers, om duurzame innovatie te integreren.  
4. Beleids- en marktinzichten genereren die bijdragen aan circulairiteit binnen de Vlaamse mode- en schoenenindustrie.

Belangrijkste resultaten

B2C: Herstel, hergebruik en onderhoud als hefboom voor gedragsverandering

Het consumentenluik draaide rond de vraag hoe verschillende doelgroepen van consumenten actief betrokken kunnen worden bij het onderhouden, hergebruiken en herstellen van hun schoenen. Hiervoor ontwikkelden we een innovatief workshopformat, die we testen op onder meer het Wonder Festival en in Torfs-winkels in oktober. Tijdens deze sessies leren deelnemers hun sneakers reinigen, herstellen en personaliseren op een laagdrempelige manier om duurzame gewoontes te stimuleren. We testen hierbij verschillende onderhouds-en herstelproducten en bevragen de consumenten naar hun ervaringen, drempels en mogelijke stimulansen.

Via kwalitatief onderzoek onderzoeken we barrières en drijfveren voor consumenten op vlak van hergebruik, onderhoud en herstel van hun schoenen. Dit deden we via focusgroepgesprekken en interviews met deelnemers aan de workshops. De voornaamste resultaten van de focusgroepen werden samengevat in een rapport gepubliceerd in Leuvense Economische Standpunten van de KU Leuven. De resultaten van de workshops werden onder meer gepresenteerd tijdens het Studio Circulair event op 2 december in Antwerpen.  

Daarnaast werd geëxperimenteerd met refurbished sneakers als resale-concept. Hoewel dit waardevolle inzichten opleverde, bleek het model economisch en logistiek moeilijk schaalbaar door hoge arbeidskosten en lage betalingsbereidheid. De focus verschoof daarom naar gedragsverandering via zorg en herstel, eerder dan naar tweedehandsverkoop.

B2B: Herstelbare schoenen en dienstenmodellen

Het B2B-project draaide rond het versterken van circulaire schoendiensten bij zowel Ambiorix als Cycleur de Luxe. Ambiorix ontwikkelde een onderhouds- en herstelprogramma om de levensduur van schoenen te verlengen en zette deze dienstverlening nadien gerichter in via communicatie, terwijl ook nieuwe verdienmodellen en een latere B2C-uitrol worden verkend. Cycleur de Luxe innoveerde vooral in herstelmethodes voor werk- en uniform­schoenen en bouwde verder aan het ‘shoes-into-shoes’-concept met uitneembare binnenschoen, waarbij schoenen in leasing worden aangeboden als dienst. Het bedrijf wil dit concept tegen 2027 breder commercialiseren in B2B, met een sterke focus op transparantie en kennisdeling om ook andere circulaire initiatieven te stimuleren.

Leerlessen

1. Systeemdenken werkt. De integratie van ontwerp, onderzoek en beleid versterkte zowel de relevantie als de toepasbaarheid van de innovaties.
2. Co-creatie is essentieel. Betrokkenheid van bedrijven, ontwerpers en consumenten leverde realistische oplossingen op met concrete marktkansen.
3. Herstel als dienst heeft toekomst. Het B2B-model toont dat servicecontracten voor onderhoud en herstel rendabel en schaalbaar kunnen zijn.
4. Consumentenparticipatie stimuleren is belangrijk. Door onderhoud en herstel tastbaar, laagdrempelig en sociaal te maken (via workshops), kunnen we de houding tegenover duurzaamheid positief te beïnvloeden.  
5. Refurbished resale is complex. Hoewel circulair, bleek dit model economisch niet haalbaar zonder structurele logistieke en financiële ondersteuning.
6. Communicatie is een hefboom. Door storytelling, design en beleving te combineren, kan duurzaamheid aantrekkelijk worden gemaakt voor een breed publiek.

Conclusie

Recare About Shoes bewijst dat circulaire innovatie in de schoenensector haalbaar is wanneer bedrijven, ontwerpers, onderzoekers en consumenten samenwerken aan gedeelde doelen. Het project leverde tastbare producten, diensten en kennis op die bijdragen aan een duurzamer ecosysteem: onder andere repair-workshops met gebruik van verschillende onderhouds- en herstelproducten, een leasingmodel voor schoenen en een rapport met overzicht van de voornaamste barrières en stimuli voor consumenten op vlak van onderhoud, hergebruik en herstel.  

Hoewel niet alle pistes even rendabel bleken, leverden ze waardevolle inzichten voor toekomstige initiatieven. De opgebouwde kennis wordt structureel opgenomen via onder meer onze projectwebsite, Flanders DC’s Close The Loop-platform en voortgezette Repair & Careworkshops bij retailpartners.

Met deze aanpak draagt Recare About Shoes bij aan een structurele verandering in de sector: van lineaire consumptie naar een circulaire cultuur van zorg, herstel en hergebruik.