Regionaal plugable incentiveringsplatform

Maatschappelijke uitdaging

Burgers zijn snel tot ander gedrag te verleiden als ze daarvoor worden beloond met punten of munten die in de vorm van lokaal geld kunnen besteed worden in de eigen gemeente. Het belonen van burgers, klanten en werknemers voor gewenst gedrag is effectiever dan een informatiecampagne met hetzelfde doel. In de Kempen werd in de afgelopen periode, onder begeleiding van IOK, een dergelijke beloningscampagne met succes opgezet waarbij schoolgaande kinderen in Geel en 13 andere Kempense gemeenten aangezet werden om zich duurzaam naar school te verplaatsen. De ontvangen digitale munten konden lokaal of regionaal besteed worden bij deelnemende handelaars en publieke dienstverleners.

Gelijkaardige initiatieven die gebaseerd zijn op hetzelfde beloningsbeleid resulteerden in het verleden tot individuele oplossingen met bijv. een eigen toepassing of een eigen (digitale) munt. Dit leidde tot versnippering en een verlaagd gebruiksgemak voor de eindgebruiker of de lokale handelaar.

Dit project heeft dan ook tot doel om verschillende ‘incentives’ waarmee burgers voor het stellen van gedrag met een maatschappelijke meerwaarde beloond worden op één enkel platform te laten aansluiten van waaruit meerdere digitale munten beheerd kunnen worden, alsook betalingen of schenkingen aan lokale projecten/goede doelen gedaan kunnen worden.

Hoe verliep het project?

In het project werd aanzienlijke ruimte voorzien voor grondig onderzoek van de bestaande markt en initiatieven rond digitale muntsystemen en toepassingen rond incentiveringen, alsook de successen en uitdagingen van deze initiatieven. Aanvullend werd er ook meer gericht onderzoek gedaan binnen de use cases van het ‘kleine helpen’ (burenhulp) en de ondersteuning van de lokale economie. Dit onderzoek heeft geleid tot de eerste ontwikkelingen en prototypes waaruit een incentiveringsplatform kan bestaan in samenwerking met de begeleidende partij Fairville.

Waar de ontwikkeling van een centrale digitale wallet die fungeert als centrale spil in het incentiveringsplatform, alsook het opzetten van API-aansluitmogelijkheden, als succes beschouwd kan worden (zie “Resultaten”), werd tijdens het project toch ook op verscheidene uitdagingen gebotst.

Het project leert ook dat een continue afweging moet gebeuren of het stellen van gedrag met maatschappelijke meerwaarde steeds gepaard moet gaan met beloningen. Anderzijds stellen we vast dat de meeste gemeentelijke diensten terughoudend zijn om over te gaan tot incentiveringen en nudging-acties om burgers een bepaald gedrag te laten stellen, ook al was het maar om een bepaald gedrag ingang te laten vinden. Vaak wordt hierbij verwezen naar het feit dat men beroep wenst te doen op de intrinsieke motivatie van burgers, het gebrek aan digitale vaardigheden bij de doelgroep, of het eerder kortstondige karakter van een dergelijke impuls. We merken hierbij op dat de mogelijkheid om beloningen in te zetten voor gemeenschappelijk gewin (steunen van lokale verenigingen, goede doelen, lokale projecten…) wel als een mogelijke uitweg voor deze uitdaging kan zorgen.

Het werd ook duidelijk dat een incentiveringsplatform pas interessant is voor de verschillende gebruikers (eindgebruiker, handelaar, lokaal bestuur…) wanneer het geheel voldoende groot is: voldoende incentiveringen (om het interessant te maken voor eindgebruikers), voldoende betrokken budget (om het interessant te maken voor handelaars), voldoende deelnemende eindgebruikers (om het interessant te maken voor lokale besturen in functie van realisatie van beleidsdoelstellingen) enzovoort. Door het inzetten op vlotte aansluitmogelijkheden (via open API), de vele contacten en het betrekken van cadeaubonsystemen (met reeds een brede basis van eindgebruikers en handelaars), werd tijdens het project de aanzet gemaakt om het ecosysteem rond het incentiveringsplatform op te starten.

Resultaten

Het belangrijkste resultaat van dit project is het opzetten van een toepassing m.b.t. een centrale digitale wallet die de spil kan vormen van een ecosysteem (het incentiveringsplatform) waarop, via een open API, incentiveringen (stimulansaanbiedingen) aangesloten kunnen worden, zowel aan inkomsten- als aan bestedingszijde. Het biedt de mogelijkheid aan om die verscheidene initiatieven te consolideren in één enkele omgeving (beheertoepassing en app) hetgeen een absolute meerwaarde vormt voor de beheerder (bijv. de lokale overheid als ‘economy owner’), voor de handelaar (‘collector’) en voor de gebruiker (‘spender’). De opgezette toepassing laat toe om via verschillende wegen (cadeaubonsystemen, loyaliteitsprogramma’s, incentivering rond fietsbeleid, …) digitale munten, cadeaubonnen… in één en dezelfde app te ontvangen, beheren en te besteden, en biedt bovendien kansen om de besteding zowel naar individueel (aankoop, korting…) als gemeenschappelijk gewin (lokale goede doelen, projecten) te laten vloeien.

Zie de centrale webpagina van de opgebouwde toepassing, alsook de online documentatie van de toepassing. De toepassing voor handelaars kan geraadpleegd worden via merchant.otzy.eu. Voor het gebruik van de API’s wordt verwezen naar de documentatie alsook de handleiding voor aansluiting van externe toepassingen (verticals).

Aanvullend werden de eerste aansluitingen op deze centrale digitale wallet gerealiseerd (bijv. Cirklo, Buck-e, Vintia, BPact…) of conceptueel opgezet (loyaliteit bij handelaars). Daarnaast werden ook de randvoorwaarden geïdentificeerd voor andere incentiveringen (bijv. het kleine helpen) en werden heel wat contacten gelegd die in de toekomst tot een eventuele aansluiting kunnen leiden.

Tips voor andere gemeenten

De belangrijkste lessen en tips werden reeds opgesomd in het tussentijdse artikel over het project:

Aanvullend op deze tips, kan er ook gesteld worden:

• “Incentiveren moet je leren”: de ervaring uit het project leert dat er een zekere terughoudendheid is om incentivering als instrument in te zetten, maar met de nodige reflectie, het organiseren van een aantal randvoorwaarden (bijv. begeleiding van de doelgroep), en het al dan niet tijdelijk karakter van een incentivering, biedt deze aanpak toch kansen om bepaalde beleidsdoelstellingen te realiseren of op te starten.
• “Bekijk het voldoende breed”: wanneer een dergelijk platform ingezet wordt voor een beperkt aantal incentiveringen, kan dit ook beschouwd worden als één van de vele alleenstaande toepassingen. De kracht van de opgezette omgeving bestaat er net in om het kunnen samenbrengen van verschillende incentiveringen in één omgeving, handig in gebruik voor eindgebruiker en handelaar, en vlot te beheren door het lokaal bestuur. Zoek dus vooral voldoende aansluitingen, al dan niet met bestaande toepassingen zoals het lokale cadeaubonsysteem.

Budget

€ 1.121.825,02 waarvan € 898.333,74 steun

Hoeveel bedrijven werden er bereikt?

• Via opdracht/aanbesteding: 1
• Bereikt en betrokken bij het project: 5 à 10 bedrijven en organisaties (exclusief handelaars die begunstigde kunnen zijn van het incentiveringsplatform)