Een digitale innovatietrack ter ondersteuning van een leefbare en bruisende universiteitsbuurt
Antwerpen is een bruisende stad, ook ’s nachts en wil de leefbaarheid in de stad bevorderen, zowel voor bezoekers als inwoners. Antwerpen ontving meldingen en klachten van buurtbewoners met betrekking tot overlast in het historisch centrum.
De bedrijfseenheid Maatschappelijke Veiligheid wou, samen met alle andere betrokken diensten, op een gecoördineerde manier de overlastfenomenen in kaart brengen en op de verschillende problemen een gepast antwoord bieden. Specifiek in het kader van City of Things wou men daarbij nagaan hoe een gecoördineerde aanpak ook gebruik kan maken van slimme technologie en data. Stadsdiensten kunnen nu al bij overlast een gepaste interventie doen. Zo worden bij studentenfeesten op het openbaar domein de studentenverenigingen aangesproken op hun verantwoordelijkheid voor het opruimen én worden er extra veegploegen ingezet. Men wou met dit project nagaan op welke manier innovatieve technologie en (het verzamelen van) data, naast een aantal meer reguliere oplossingen, gebruikt kunnen worden om een voor iedereen aangename omgeving in de studentenbuurt te creëren. Sensoren kunnen bijvoorbeeld geluidsoverlast meten en in kaart brengen.
Met het aangepast inzetten van dynamische schermen en projector wilde men onderzoeken of via nudging gedrag in de openbare ruimte gestuurd kan worden.
Samen met de buurtbewoners werd bekeken welke overlast met innovatieve technologie zou aangepakt worden. Na innovatiesessies met burgerdeelname werd beslist te focussen op geluidsoverlast.
- Met welke innovatieve oplossingen kunnen we in de straat lawaaimakers al dan niet subtiel op andere gedachten brengen.
- Hoe kunnen we objectief storend nachtlawaai vaststellen, zonder dat iemand een melding doet of de politie moet ingrijpen?
- Hoe kunnen we preventieve acties en ingrepen inplannen wanneer we bijvoorbeeld vaststellen dat geluidsoverlast meer voorkomt bij mooi weer en evenementen?
De belangrijkste doelstelling werd om nachtlawaai binnen de geselecteerde zone te meten, classificeren, voorkomen en remediëren. Het doelgebied dat werd gekozen, ligt in het historisch centrum in de universiteitsbuurt met bewoners, bedrijven, onderwijsinstellingen en studenten.
De verdere uitrol op het terrein werd in 2020 on hold gezet omwille van de coronacrisis. In 2021 werd het project hernomen en werd de uitvoering van het project bijgestuurd in overleg met VLAIO. Waar het initieel de bedoeling was om de uitvoering zelf in handen te nemen, werd er beslist om met externe partners samen te werken. Een gunningsprocedure werd opgestart op basis van een gunning via een onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking.
De gunning werd aan ASAsense toegewezen, omwille van het beter scoren op het aspect ontzorgen, beter omgaan met privacy door gebruik van een melddiagram, de inzet van meerdere laagdrempelige meetstations, ondersteuning door gedragswetenschappers bij het nudgen en het aanbieden van een niet-invasieve oplossing.
Als oplossingsarchitectuur werden 5 deeldomeinen geïdentificeerd, nl.
- Objectieve metingen: Slimme geluidssensoren voor de objectieve vaststellingen (decibels) en geluidsclassificatie (bv. sputterende brommer, roepende passant, druk terras, spelende kinderen, …)
- Subjectieve metingen: Meldingsapplicatie voor subjectieve vaststellingen van geluidsoverlast.
- Consolidatie & analyse: Data-consolidatie omgeving waar subjectieve en objectieve data worden samengebracht.
- Visualisatie & AI/classificatie: Omgeving waarin data worden gevisualiseerd en -analyses uitgevoerd kunnen worden.
- Nudging: Technische nudging-oplossingen voor het voorkomen en/of remediëren van geluidsoverlast.
Na een oproep aan buurtbewoners werden microfoons geplaatst, die gebruikt werden voor de objectieve metingen. Een app werd gebouwd en gecommuniceerd aan de buurt, waarmee men subjectieve meldingen van overlast kon melden.
Een analyse van het geluid en een apart traject voor het opbouwen van een AI-model werden uitgevoerd, zodat geluiden konden herkend worden en nudging enkel bij nuttige overlast zou gestart worden. Voor nudging werd gekozen voor boodschappen op schermen en projectie.
Op 22 september 2022 werd het project na een klacht stilgelegd door de GBA, waardoor verdere uitvoering van het project werd verboden. In de toekomst en ook voor andere projecten beveel het projectteam aan om in het kader van het luik preventie bij de GBA, hen voorafgaand aan de start van de uitvoering van een project te betrekken. Voorafgaandelijk advies vragen om zo in lijn te zijn met hun visie ter bescherming van persoonsgegevens, lijkt verstandig om een bevel tot onmiddellijke schorsing te voorkomen.
Op 21 december 2022 ontving de stad een nieuwe brief van de GBA waarin de schorsing werd verlengd met 3 maanden. De stad heeft geantwoord dat het project definitief werd stilgelegd.
Budget
Totaal projectbudget € 300.000,00
Periode
- Startdatum: 01 januari 2020
- Einddatum: 31 december 2022
- Duur (in maanden) 24 maanden
